# Adam-Saat Hesabı ve Kaynak Planlaması

> Adam-saat hesabı, işçilik ihtiyacını ve ekip büyüklüğünü belirler. Metraj ve verimlilikten kaynak histogramına uzanan planlama adımlarını anlatıyoruz.

Kaynak: https://www.stdainsaat.com.tr/blog/adam-saat-hesabi-ve-kaynak-planlamasi/  
Kategori: İnşaat Proje Yönetimi › Planlama ve Zaman Yönetimi  
Yayın: 2026-10-21  
Yayımlayan: STDA İnşaat (https://www.stdainsaat.com.tr) · Konu ve çerçeve: Taner Keskin · Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır

Bir işin ne kadar süreceğini ve kaç kişiyle yapılacağını tahmin etmek, iş programının en temel
sorusudur. Bu sorunun cevabı adam-saat hesabındadır. Adam-saat, bir kişinin bir saatte yaptığı iş
miktarını ifade eden birimdir; metraj ve işçilik verimliliğiyle birleştiğinde ekip büyüklüğünü,
süreyi ve işçilik maliyetini ortaya koyar. Kaynak planlaması ise bu ihtiyacın proje süresine
dengeli dağıtılmasıdır.

## Adam-saat nasıl hesaplanır?

Temel formül basittir:

**Toplam adam-saat = İş miktarı × Birim verimlilik (adam-saat/birim)**

Örneğin 2.000 m² döşeme kalıbı için verimlilik 0,8 adam-saat/m² kabul edilirse toplam ihtiyaç
1.600 adam-saattir. Günde 9 saat çalışan 10 kişilik bir ekip günde 90 adam-saat üretir; iş
yaklaşık 18 iş gününde tamamlanır. Ekip 15 kişiye çıkarılırsa süre yaklaşık 12 güne iner; ancak
alan, malzeme ve vinç kapasitesi buna izin vermelidir.

## Verimlilik değerleri nereden gelir?

- Firmanın geçmiş projelerinden toplanan gerçekleşme verileri
- Resmî birim fiyat analizlerindeki işçilik saatleri
- Taşeron ve uzman ekiplerden alınan bilgiler
- Saha gözlemleri ve ilk haftaların ölçülen performansı

Verimlilik, iş koşullarına göre büyük ölçüde değişir. Örnek değerler için
[betonarme karkas imalatı](https://www.stdainsaat.com.tr/imalatlar/betonarme-karkas-imalati/) rehberimizdeki işçilik
verimlilikleri tablosuna bakabilirsiniz.

## Kaynak planlaması adımları

1. **Metraj:** İş kalemlerinin miktarları çıkarılır; bkz. [metraj nasıl yapılır](https://www.stdainsaat.com.tr/blog/metraj-nasil-yapilir/).
2. **Adam-saat:** Her kalem için verimlilikle çarpılarak işçilik ihtiyacı bulunur.
3. **Faaliyetlere atama:** Adam-saatler iş programındaki faaliyetlere yüklenir.
4. **Kaynak histogramı:** Her hafta veya ay için gereken kişi sayısı grafikle gösterilir.
5. **Dengeleme:** Ani zirveler ve boşluklar, kritik olmayan işlerin kaydırılmasıyla yumuşatılır.

## Kaynak histogramı neden önemlidir?

Kaynak histogramı, şantiyede hangi dönemde kaç kişinin çalışacağını gösterir. Bu bilgi;
şantiye tesislerinin (yemekhane, soyunma odası, konaklama) boyutlandırılmasında, taşeron
sözleşmelerinin planlanmasında ve iş güvenliği organizasyonunda kullanılır. Ani personel artışları
hem verimliliği düşürür hem de koordinasyonu zorlaştırır; dengeli bir histogram daha düşük maliyet
ve daha güvenli bir şantiye demektir.

## Gerçekleşen adam-saatin takibi

Plan yapmak kadar gerçekleşeni ölçmek de önemlidir. Günlük puantajlar iş kalemlerine göre
kodlanırsa, harcanan adam-saat ile üretilen iş miktarı karşılaştırılabilir. Planlanandan fazla
adam-saat harcanıyorsa sebep araştırılır: malzeme beklemesi, tasarım belirsizliği, ekip deneyimi
veya saha organizasyonu. Bu veriler aynı zamanda firmanın gelecek tekliflerinde kullanacağı
verimlilik veritabanını oluşturur.

## Ekip büyüklüğü ve verimlilik ilişkisi

Ekip büyüdükçe verimlilik her zaman aynı kalmaz. Dar bir alanda çok sayıda kişi birbirini
bekler, malzeme ve ekipman paylaşımı zorlaşır, denetim zayıflar. Bu nedenle ekip büyüklüğü
belirlenirken çalışma alanı, vinç ve iskele kapasitesi, malzeme akışı ve ustabaşı başına düşen
işçi sayısı birlikte değerlendirilmelidir. Fazla mesai de kısa süreli bir çözümdür; uzun
dönemde yorgunluk nedeniyle verimliliği ve iş güvenliğini olumsuz etkiler.

## Sık yapılan hatalar

- Tek bir genel verimlilik değeriyle bütün işleri hesaplamak
- Ekip büyütmenin her zaman süreyi orantılı kısaltacağını varsaymak
- Bekleme, taşıma ve hazırlık sürelerini hesaba katmamak
- Gerçekleşen adam-saati iş kalemlerine göre kaydetmemek

## Sonuç

Adam-saat hesabı, iş programını gerçekçi kılan ve işçilik maliyetini kontrol altına alan temel
araçtır. Doğru verimlilik verileri ve dengeli bir kaynak planı, süre ve maliyet hedeflerine
ulaşmanın ön şartıdır. STDA İnşaat, adam-saat ve kaynak planlamasında
[proje yönetimi](https://www.stdainsaat.com.tr/proje-yonetimi/#yontemler) hizmeti verir.