# Temel Sistemleri ve Su Yalıtımı

> Temel ve su yalıtımı rehberi; radye ve kazıklı temeller, bodrum yalıtım sistemleri, detaylar, kontrol noktaları, metraj ve fiyat aralıkları.

Kaynak: https://www.stdainsaat.com.tr/imalatlar/temel-ve-su-yalitimi/  
İmalat rehberi: İnşaat İşleri  
Son güncelleme: 2026-10-19  
Yayımlayan: STDA İnşaat (https://www.stdainsaat.com.tr) · Konu ve çerçeve: Taner Keskin · Yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır

Temel, üstyapıdan gelen yükleri zemine aktaran sistemdir. Hangi temel sisteminin seçileceği zemin
etüdü sonuçlarına, yapının yüklerine ve yeraltı suyu durumuna göre belirlenir. Bodrum su yalıtımı
ise temelle aynı aşamada yapılması gereken ve sonradan onarımı çok pahalı olan bir imalattır. Bu
rehberde temel sistemlerini ve bodrum su yalıtımını birlikte ele alıyoruz.

- **Ölçü birimleri:** Beton m³ · Donatı ton · Yalıtım m² · Kazık m
- **Temel dayanaklar:** Zemin etüdü · TBDY 2018 · TS 500 · TS EN 13969
- **Kritik kontrol:** Yalıtım bindirmeleri ve döküm öncesi koruma
- **Ana maliyet kalemleri:** Radye betonu ve donatısı, kazık, membran, drenaj

## Tanım ve kapsam

Temel imalatı; grobeton, temel altı yalıtımı, temel donatısı, kalıbı ve betonundan oluşur. Kazıklı
temellerde kazık imalatı ve kazık başlıkları da bu kapsama girer. Su yalıtımı ise temel altı,
bodrum perdeleri, soğuk derzler ve geçişlerde suyun yapıya girmesini engelleyen sistemdir.

Temel imalatı [kazı ve iksa](https://www.stdainsaat.com.tr/imalatlar/kazi-ve-iksa/) tamamlandıktan sonra başlar ve
[betonarme karkas](https://www.stdainsaat.com.tr/imalatlar/betonarme-karkas-imalati/) imalatına zemin hazırlar. Bodrum
perdelerinin dış yalıtımı, iksa ile perde arasındaki boşluk kapanmadan yapılmalıdır.

## Projelendirme esasları

- **Zemin parametreleri:** Taşıma gücü, oturma, sıvılaşma riski ve yeraltı suyu seviyesi temel
  tipini belirler; bkz. [zemin etüdü](https://www.stdainsaat.com.tr/blog/zemin-etudu-neden-projenin-basinda/).
- **Yükler ve deprem:** Üstyapı yükleri ve deprem etkileri TBDY 2018'e göre temele aktarılır;
  temel tasarımı yönetmeliğin temel ve zemin hükümlerine göre yapılır.
- **Su etkisi:** Yeraltı suyu sürekli mi, mevsimsel mi, yoksa yalnızca yüzey suyu mu, yalıtım
  sisteminin seçimini belirler. Sürekli su basıncında yapının yüzmeye (kaldırma) karşı kontrolü
  de gerekir.
- **Yalıtım sınıfı:** Bodrumun kullanımı (otopark, depo, yaşam alanı, teknik hacim) ne kadar
  kuru olması gerektiğini, dolayısıyla yalıtım düzeyini belirler.
- **Detay sürekliliği:** Temel altı yalıtımı ile perde yalıtımı arasında kesintisiz birleşim
  tasarlanır.

## Proje detayları

![Radye temel ve perde dış yüzünde kesintisiz su yalıtımı – şematik kesit](https://www.stdainsaat.com.tr/images/imalat-cizim/temel-ve-su-yalitimi.jpg)

- **Radye-perde birleşimi:** Yalıtımın köşeden perdeye dönüşü, takviye şeritleri ve koruma.
- **Soğuk derzler:** Radye-perde ve perde-perde döküm derzlerinde su tutucu bant veya şişen bant.
- **Geçişler:** Boru, kablo ve kazık başı geçişlerinde özel manşon ve sızdırmazlık detayları.
- **Kazık başları:** Kazık başı kırımı sonrası yalıtımın kazık çevresinde tamamlanması.
- **Perde üst bitişi:** Yalıtımın zemin seviyesinin üzerine taşınması ve mekanik tespiti.
- **Drenaj:** Perde dibinde drenaj borusu, filtre malzemesi ve tahliye noktası.
- **Asansör çukurları ve ölü noktalar:** Kot farkı olan bölgelerde yalıtım sürekliliği.

## Sistemler

### Temel sistemleri

- **Radye temel:** Tüm yapı alanını kaplayan betonarme plak; orta ve yüksek katlı yapılarda yaygındır.
- **Kazıklı temel ve kazıklı radye:** Taşıma gücü yetersiz zeminlerde yükleri derindeki sağlam
  tabakalara aktarır.
- **Sürekli ve tekil temeller:** Hafif yapılarda ve iyi zeminlerde ekonomik çözüm sunar.
- **Zemin iyileştirme ile birlikte temeller:** Jet grout, taş kolon veya enjeksiyonla zemin
  güçlendirilip yüzeysel temel yapılabilir.

### Su yalıtımı sistemleri

- **Polimer bitümlü membranlar:** Sıcak uygulamalı, çoğunlukla iki kat uygulanan örtüler; en
  yaygın çözümdür.
- **Sentetik membranlar (PVC, TPO, HDPE):** Yüksek su basıncı ve kimyasal etkide tercih edilir;
  bazıları betona yapışan (ön uygulamalı) tiptedir.
- **Sürme ve sıvı uygulamalı yalıtımlar:** Çimento esaslı veya poliüretan sistemler; detaylarda ve
  sınırlı alanlarda.
- **Su geçirimsiz beton (beyaz tank):** Beton tasarımı, derz detayları ve çatlak kontrolüyle
  yapının kendisinin su geçirimsiz olması.
- **Bentonit esaslı sistemler:** Su ile temasında şişerek boşlukları kapatan levha ve şeritler.

## Malzeme çeşitleri ve sınıfları

- **Polimer bitümlü örtüler:** Plastomer (APP) veya elastomer (SBS) esaslı; soğukta bükülme sınıfı
  (ör. −5, −10, −20 °C), taşıyıcı tipi (polyester keçe, cam tülü) ve kalınlıkla tanımlanır. Temel
  yalıtımında polyester keçe taşıyıcılı örtüler yaygındır.
- **Koruma ve drenaj levhaları:** Kabarcıklı HDPE drenaj levhaları, geotekstil keçe ve koruma
  betonu yalıtımı mekanik hasardan korur.
- **Su tutucu bantlar:** PVC esaslı bantlar veya bentonit/hidrofilik şişen bantlar.
- **Temel betonu:** Çevresel etki sınıfına (özellikle sülfat ve klorür etkisi) uygun sınıf ve
  su/çimento oranı.

Bodrum yalıtımında kullanılan bitümlü levhalar için TS EN 13969 standardı esas alınır.

## Karşılaştırma tabloları

| Temel tipi | Uygun zemin | Yük kapasitesi | Maliyet | Not |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Tekil / sürekli | İyi zemin | Düşük-orta | Düşük | Az katlı yapılar |
| Radye | Orta-iyi zemin | Orta-yüksek | Orta | Farklı oturmaları azaltır |
| Kazıklı radye | Zayıf zemin | Yüksek | Yüksek | Derin sağlam tabaka gerekir |

| Yalıtım sistemi | Su basıncına dayanım | Uygulama | Detay hassasiyeti | Not |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| Polimer bitümlü membran | Orta-yüksek | Sıcak, iki kat | Orta | En yaygın |
| PVC / TPO membran | Yüksek | Sıcak hava kaynağı | Yüksek | Uzman ekip |
| Ön uygulamalı HDPE | Yüksek | Döküm öncesi serilir | Orta | Betona yapışır |
| Sürme sistemler | Düşük-orta | Kolay | Düşük | Detay ve küçük alanlar |
| Su geçirimsiz beton | Yüksek | Beton imalatıyla | Çok yüksek (derzler) | Tasarım ve kür kritik |

## Uygulama adımları

1. **Taban:** Taban kabulü ve grobeton
2. **Temel altı yalıtım:** Astar, membran, bindirme kontrolü
3. **Koruma:** Koruma betonu veya levhası
4. **Donatı ve kalıp:** Radye donatısı, filizler, su tutucu bant
5. **Radye dökümü:** Sürekli döküm, vibrasyon, kür
6. **Perde imalatı:** Perde betonu ve derz detayları
7. **Perde yalıtımı:** Membran, koruma ve drenaj levhası
8. **Drenaj ve dolgu:** Drenaj borusu, filtre, kontrollü dolgu

1. Kazı tabanı kabul edilir, grobeton dökülür ve yüzey yalıtıma uygun hale getirilir.
2. Temel altı yalıtımı astar ve membranla, bindirme boylarına uyularak uygulanır; köşe ve dönüş
   bölgeleri takviye edilir.
3. Yalıtım, donatı imalatı sırasında zarar görmemesi için koruma betonu veya levhasıyla örtülür.
4. Radye donatısı, filizler, su tutucu bantlar ve geçiş manşonları yerleştirilir; kontrol sonrası
   radye dökümü yapılır.
5. Perdeler dökülür; perde dış yüzeyine membran, koruma ve drenaj levhası uygulanır.
6. Perde dibinde drenaj borusu döşenir; geri dolgu tabakalar halinde ve yalıtıma zarar
   vermeden yapılır.

## Kontrol noktaları ve test planı

| Aşama | Kontrol | Kayıt |
| --- | --- | --- |
| Grobeton | Kot, düzlem, temizlik ve kuruluk | Kontrol formu |
| Membran | Bindirme boyları, yapışma, köşe takviyeleri, hasar | Yalıtım kontrol tutanağı |
| Geçişler | Manşon ve sızdırmazlık detayları | Fotoğraflı kayıt |
| Donatı ve döküm | Donatı kontrolü, beton sınıfı, numune, kür | Döküm tutanağı |
| Kazıklar | Kazık deneyleri, kazık başı kırım kotu | Deney raporu |
| Drenaj | Boru eğimi, filtre malzemesi, tahliye bağlantısı | Kontrol formu |

Yalıtım, kapanmadan önce fotoğraflı olarak kayıt altına alınmalıdır; sonradan erişilemeyen bir
imalat olduğu için bu kayıtlar [kalite yönetimi](https://www.stdainsaat.com.tr/blog/insaatta-kalite-yonetimi/) açısından önemlidir.

## Metraj ve ölçüm kuralları

- **Temel betonu ve donatısı:** Betonarme kurallarına göre m³ ve ton olarak ölçülür.
- **Su yalıtımı:** Uygulanan yüzey alanı üzerinden m² olarak; bindirmeler genellikle birim fiyata
  dahildir. Köşe takviyeleri, koruma ve drenaj levhaları ayrı kalemler olarak tanımlanmalıdır.
- **Su tutucu bant:** Metre olarak.
- **Kazıklar:** Çap ve sınıfa göre metre olarak; boş delgi boyu, donatı ve deneyler ayrıca.
- **Drenaj:** Boru metre, filtre malzemesi m³ olarak.

## Birim fiyat analizi ve fiyat mertebeleri

### Birim fiyat aralıkları (USD, KDV hariç)

Aralıklar, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın Eylül 2026 inşaat birim fiyat
listesindeki (yayım: 3 Eylül 2026) değerlerin, yayım tarihinden bir ay önceki TCMB döviz satış
kuruyla (3 Ağustos 2026: 1 USD = 47,5352 TL) dolara çevrilmesi ve %20–%50 eklenmesiyle
hesaplanmıştır. Bakanlık birim fiyatlarına KDV ile yüklenici genel gideri ve kârı dahil değildir.

| Poz | Kalem | Bakanlık (Eylül 2026) | USD karşılığı | Piyasa aralığı (+%20–50) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 15.255.1006 | 3 mm elastomer esaslı (−20 °C), polyester keçe taşıyıcılı polimer bitümlü örtü ile iki kat su yalıtımı | 1.249,74 TL/m² | ≈ 26 USD/m² | 32–39 USD/m² + KDV |
| 15.150.1006 | C30/37 hazır beton, pompayla dökülmesi | 4.330,10 TL/m³ | ≈ 91 USD/m³ | 110–137 USD/m³ + KDV |
| 15.160.1003 | Ø8–Ø12 nervürlü donatı (malzeme dahil) | 54.252,44 TL/ton | ≈ 1.141 USD/ton | 1.370–1.710 USD/ton + KDV |
| 15.140.1005 | Ø80 cm fore kazık (C20/25, 0–18 m) | 5.602,69 TL/m | ≈ 118 USD/m | 141–177 USD/m + KDV |

> Fiyatlar bilgi amaçlı, yaklaşık aralıklardır ve piyasa şartlarına göre değişebilir. Gerçek fiyatı; genel giderler, konaklama ve ulaşım masrafları, teknik personel giderleri ve kâr beklentisi, teknik kadro gereksinimi, ödeme şartları ve vade, işin niteliği, fiyat farkı uygulanıp uygulanmayacağı, nakliye mesafesi, alım miktarı, detay yoğunluğu ve bitüm, çelik, çimento gibi emtia fiyatlarındaki dalgalanmalar etkileyebilir. Keşif ve teklif hazırlarken güncel tedarikçi ve taşeron teklifleri esas alınmalıdır.

### İşçilik verimlilikleri

| İmalat | Tipik verimlilik | Not |
| --- | --- | --- |
| Polimer bitümlü membran, iki kat (yatay) | 0,20–0,35 adam-saat/m² | Geniş ve düz yüzeylerde alt sınır |
| Polimer bitümlü membran, iki kat (perde) | 0,30–0,50 adam-saat/m² | Detay ve iskele durumuna bağlı |
| Drenaj levhası ve koruma | 0,05–0,12 adam-saat/m² | |
| Radye betonu dökümü (pompalı) | 0,2–0,4 adam-saat/m³ | Büyük hacimli sürekli dökümlerde alt sınır |

> İşçilik verimliliği; imalat şartlarına (detay ve geçiş yoğunluğu, yüzey düzgünlüğü), çalışma ortamına (hava ve nem koşulları, kazı içi erişim, yeraltı suyu), malzemenin zamanında ve eksiksiz sahada bulunmasına, ekibin deneyimine ve iş organizasyonuna göre önemli ölçüde değişir. Değerler planlama için yol gösterici aralıklardır.

## Yaygın marka listesi

Aşağıdaki liste, Türkiye'de yaygın olarak kullanılan ürün ve markaları bilgilendirme amacıyla,
alfabetik ve tavsiye niteliği taşımadan verir. Projede kullanılacak ürünler
[onaylı marka listesi](https://www.stdainsaat.com.tr/blog/insaat-malzemeleri-onayli-marka-listesi/) ve
[malzeme onay süreci](https://www.stdainsaat.com.tr/blog/malzeme-onay-sureci/) ile belirlenir.

- **Bitümlü membran ve yalıtım sistemleri:** Bitumat, Kalekim, Mapei, Master Builders Solutions, Sika
- **Drenaj levhaları ve geotekstiller:** Yalıtım sistem üreticilerinin kendi ürünleri ve yerli üreticiler
- **Hazır beton ve çimento:** Akçansa, Batıçim, Çimsa, Limak, Nuh, OYAK

## Teknik şartname

- Temel sistemi, beton sınıfı ve çevresel etki sınıfı; radye döküm planı
- Yalıtım sistemi: membran tipi, kat sayısı, kalınlık, taşıyıcı ve soğukta bükülme sınıfı
- Bindirme boyları, köşe takviyeleri, geçiş ve derz detayları
- Koruma ve drenaj levhası, drenaj borusu ve filtre malzemesi
- Uygulama koşulları (yüzey kuruluğu, hava sıcaklığı) ve kontrol yöntemi
- Garanti süresi ve sorumluluklar
- Metraj ve ödeme esasları

## Sık yapılan hatalar

- Yalıtımı "beton sonrası" işi olarak ertelemek veya iksa ile perde arasında yer bırakmamak
- Geçişleri ve kazık başlarını detaysız bırakmak
- Donatı işleri sırasında korumasız kalan membranı delmek
- Soğuk derzlerde su tutucu bantı unutmak
- Perde yalıtımını zemin seviyesinin altında bitirmek
- Drenajı yapmamak veya tahliye noktasına bağlamamak

## Sık sorulan sorular

### Bodrum su yalıtımı neden dıştan yapılmalıdır?

Su basıncı yalıtımı yapıya doğru bastırdığında dıştan yalıtım betonla birlikte çalışır ve betonu da
sudan korur. İçten yapılan yalıtım ise su basıncıyla betondan ayrılma eğilimindedir ve betonu korumaz.

### Radye temel mi, kazıklı temel mi?

Zemin taşıma gücü, oturma hesapları ve yükler belirler. Zayıf zeminlerde ve yüksek yüklerde kazıklı
radye, iyi zeminlerde radye temel tercih edilir. Kararı statik ve geoteknik proje verir.

### Membran kaç kat uygulanmalıdır?

Su basıncına ve proje şartnamesine bağlıdır. Temel ve perde yalıtımında polimer bitümlü örtülerin
iki kat uygulanması yaygındır.

### Yalıtım hasarı sonradan nasıl tespit edilir?

Bodrumda nem ve sızıntı görüldüğünde kaynağı bulmak zordur; su yalıtımın içinde yol alabilir. Bu
nedenle uygulama sırasındaki kontrol ve fotoğraflı kayıt, sonradan yapılacak onarımdan çok daha ucuzdur.

## İlgili yazılar ve hizmetler

- [Zemin etüdü neden projenin başında?](https://www.stdainsaat.com.tr/blog/zemin-etudu-neden-projenin-basinda/)
- [İnşaatta test ve muayene planı](https://www.stdainsaat.com.tr/blog/insaatta-test-ve-muayene-plani/)
- [Kesin kabul ve garanti dönemi](https://www.stdainsaat.com.tr/blog/kesin-kabul-ve-garanti-donemi/)
- [Teknik şartname nasıl hazırlanır?](https://www.stdainsaat.com.tr/blog/teknik-sartname-nasil-hazirlanir/)

STDA İnşaat, temel ve yalıtım imalatlarında proje kontrolü, saha denetimi ve hakediş yönetimiyle
yapının en kritik aşamasını güvence altına alır. Ayrıntılar için [proje yönetimi](https://www.stdainsaat.com.tr/proje-yonetimi/)
ve [hizmetlerimiz](https://www.stdainsaat.com.tr/hizmetler/) sayfalarına göz atabilirsiniz.