Last Planner Sistemi ile Şantiye Planlaması

Pek çok şantiyede iş programı ofiste hazırlanır, sahaya asılır ve birkaç hafta sonra gerçekle bağını kaybeder. Last Planner sistemi, bu sorunu planlamanın en son halkasında, yani işi fiilen yapacak ekiplerin şeflerinde çözmeyi önerir. Adını da buradan alır: işin ne zaman yapılacağına son karar veren kişi (last planner), planlamanın merkezine konur. Yalın inşaat yaklaşımının en yaygın kullanılan aracıdır.

Last Planner Sistemi Nasıl Çalışır?

Sistemin temel fikri, "yapılması gereken" ile "yapılabilecek" işleri ayırmaktır. Ana programda yapılması gereken çok iş vardır; ancak bunların yalnızca ön koşulları tamamlanmış olanları yapılabilir. Ekipler yalnızca yapılabilir işler için taahhütte bulunur ve hafta sonunda taahhütlerin ne kadarını yerine getirdikleri ölçülür. Böylece planlama, umut edilen değil gerçekleşebilecek işlere dayanır.

Planlama Seviyeleri

1. Ana program (master plan): Projenin kilometre taşlarını ve genel süresini belirler. Hazırlanışı için master iş programı yazımıza bakabilirsiniz.
2. Aşama planlaması: Kaba inşaat, cephe veya ince işler gibi bir aşama için, ilgili taşeronların katılımıyla geriye doğru (teslim tarihinden başlayarak) yapılan planlama. Ekipler işlerin sırasını ve birbirlerinden ne beklediklerini birlikte belirler.
3. Look-ahead (ileriye bakan) planlama: Önümüzdeki üç ila altı haftanın işleri ayrıntılandırılır ve her iş için engeller kaldırılır. Ayrıntılar için look-ahead planlama yazımıza göz atabilirsiniz.
4. Haftalık iş planı: Ekip şefleri, engeli kalmamış işler arasından bir sonraki hafta yapacaklarını taahhüt eder.
5. Günlük koordinasyon: Kısa sabah toplantılarında günün işleri ve ortaya çıkan sorunlar konuşulur.

Taahhüt ve İyi Bir Haftalık Plan

Haftalık plana alınacak bir işin şu niteliklere sahip olması beklenir:

• Tanımlı: Ne yapılacağı, nerede ve hangi miktarda olduğu açıktır.
• Sağlam: Çizim, malzeme, ekip, ekipman, önceki iş ve alan hazırdır.
• Doğru sırada: Bir sonraki ekibin ihtiyacına göre seçilmiştir.
• Gerçekçi boyutta: Ekibin kapasitesiyle uyumludur.

Taahhüt, ekip şefinin kendi sözüdür; yukarıdan dayatılan bir hedef değildir. Bu fark, planın sahiplenilmesini sağlar.

PPC Ölçümü ve Tamamlanmama Nedenleri

Sistemin temel göstergesi PPC'dir (Percent Plan Complete – tamamlanan plan yüzdesi): hafta için taahhüt edilen işlerden tam olarak tamamlananların oranı. Kısmen tamamlanan işler tamamlanmış sayılmaz. PPC tek başına performans notu değil, planlamanın güvenilirliğinin ölçüsüdür.

Tamamlanmayan her iş için neden kaydedilir:

Nedenler birkaç hafta boyunca izlendiğinde tekrar eden sorunlar ortaya çıkar ve kök nedene yönelik önlem alınabilir. Bu yaklaşım, yalın inşaat ilkelerindeki sürekli iyileştirmenin sahadaki karşılığıdır.

Last Planner Sistemini Uygulamaya Almak

1. Bir pilot iş paketi seçin ve ilgili taşeron şeflerini sürece dahil edin.
2. Haftalık planlama toplantısını sabit gün ve saatte yapın; kısa ve odaklı tutun.
3. Engel listesini görünür bir panoda veya ortak dijital tabloda izleyin.
4. PPC ve tamamlanmama nedenlerini her hafta paylaşın.
5. Sonuçları ana programa ve şantiye raporlamasına yansıtın.

Sık Yapılan Hatalar

• Haftalık planı yine ofiste hazırlayıp ekiplere dağıtmak
• Engeli olan işleri "nasılsa yetişir" diye plana almak
• PPC'yi ekipleri cezalandırmak için kullanmak
• Tamamlanmama nedenlerini kaydetmemek veya analiz etmemek
• Sistemi ana programdan kopuk yürütmek

Sonuç

Last Planner sistemi, planlamayı saha ekipleriyle birlikte yapılan, ölçülen ve sürekli iyileştirilen bir sürece dönüştürür. Sonuç, daha güvenilir iş programları, daha az bekleme ve daha iyi koordinasyondur. Zaman yönetimi için inşaatta zaman yönetimi ve iş programı yazımıza da göz atabilirsiniz. STDA İnşaat, projelerde planlama sistemlerinin kurulması ve saha koordinasyonunda destek verir; ayrıntılar için hizmetlerimiz sayfasını ziyaret edebilirsiniz.