Altyapı Deplase Çalışmaları ve Mevcut Hatların Tespiti

Kentsel alanlarda yapılan hemen her projenin altında, yıllar içinde döşenmiş içme suyu, kanalizasyon, yağmur suyu, elektrik, doğalgaz ve telekomünikasyon hatları bulunur. Bu hatlar inşaat alanının içinden veya kenarından geçiyorsa projeyi doğrudan etkiler. Altyapı deplase, mevcut hatların tespit edilmesi, ilgili kurumlarla koordinasyon içinde yeni güzergâhlarına taşınması ve hizmetin kesintiyi en aza indirerek sürdürülmesidir. İyi planlanmamış bir deplase çalışması, projenin en uzun gecikme kaynaklarından biri olabilir.

Altyapı Deplase Neden Kritik?

• Süre: Deplase işleri birden fazla kurumun onayına ve programına bağlıdır; kritik yolda yer alabilir.
• Güvenlik: Bilinmeyen bir elektrik veya doğalgaz hattına kazıda zarar verilmesi ciddi kazalara yol açabilir.
• Hizmet sürekliliği: Çevredeki kullanıcıların su, elektrik ve iletişim hizmetinin kesilmemesi gerekir.
• Maliyet: Deplase giderlerinin kim tarafından karşılanacağı ve hangi kurumun yapacağı baştan netleşmelidir.

Mevcut Hatların Tespiti

1. Kurum verilerinin toplanması: Su ve kanalizasyon idaresi, elektrik dağıtım şirketi, doğalgaz dağıtım şirketi ve telekomünikasyon işletmecilerinden hat bilgileri ve paftalar istenir.
2. Saha incelemesi: Rögarlar, vanalar, kapaklar, direkler ve işaret taşları yerinde tespit edilir.
3. Cihazla tarama: Kablo ve boru dedektörleri ile yere nüfuz eden radar (GPR) kullanılarak hatların konumu belirlenir.
4. Deneme çukurları: Kritik noktalarda elle veya kontrollü kazıyla hatlar açığa çıkarılır; derinlik ve çap ölçülür.
5. Haritaya işleme: Tüm tespitler koordinatlı olarak ortak bir altyapı paftasında birleştirilir.

Kurum kayıtları ile sahadaki gerçek durum her zaman örtüşmez; bu nedenle tespit, belgeler ile saha çalışmasının birleşimi olmalıdır. Ölçüm esasları için aplikasyon, kot ve koordinat kontrolü yazımıza bakabilirsiniz.

Altyapı Deplase Süreci

1. Etki analizi: Proje ile çakışan hatlar ve deplase seçenekleri (taşıma, koruma altına alma, iptal) belirlenir.
2. Deplase projesi: Yeni güzergâh, çap ve bağlantı noktaları, ilgili kurumun teknik esaslarına göre projelendirilir.
3. Onaylar ve izinler: Kurum onayları, kazı ruhsatı ve trafik düzenlemesi izinleri alınır.
4. Program ve koordinasyon: Kurumların ekip ve malzeme takvimi, ana iş programına bağlanır; kesinti gerektiren bağlantılar için kullanıcılar önceden bilgilendirilir.
5. Uygulama: Yeni hat döşenir, test edilir, devreye alınır; ardından eski hat devreden çıkarılır.
6. Kabul ve kayıt: Kurum kabulü yapılır, as-built bilgiler kurumlara ve proje arşivine teslim edilir.

Deplase işlerinin program içindeki yeri için master iş programı ve risk kaydı yazılarımıza göz atabilirsiniz.

Sözleşme ve Maliyet Açısından Dikkat Edilecekler

• Hangi deplase işlerinin yüklenici, hangilerinin kurumlar tarafından yapılacağı sözleşmede açıkça yazılmalıdır.
• Kurumlardan kaynaklanan gecikmelerin süre uzatımı hakkı doğurup doğurmadığı tanımlanmalıdır; bkz. süre uzatımı talepleri.
• Tespit edilemeyen hatlar için risk paylaşımı ve birim fiyat esasları önceden belirlenmelidir.

Sık Yapılan Hatalar

• Kurum paftalarına güvenip sahada tespit yapmamak
• Deplase işlerini ana programa bağlamamak; kazının hat beklerken durması
• Kesinti gerektiren işleri kullanıcıları bilgilendirmeden yapmak
• Eski hatların devreden çıkarılıp çıkarılmadığını kayda almamak
• As-built bilgileri kurumlarla paylaşmamak

Sonuç

Altyapı deplase, teknik olduğu kadar koordinasyon gerektiren bir iştir. Erken tespit, gerçekçi bir program ve kurumlarla düzenli iletişim, projeyi en büyük gecikme risklerinden birinden korur. Altyapı imalatlarının genel esasları için altyapı ve yol inşaatı rehberimize göz atabilirsiniz. STDA İnşaat, altyapı ve kentsel projelerde koordinasyon ve proje yönetimi hizmetleri verir; ayrıntılar için hizmetlerimiz sayfasını ziyaret edebilirsiniz.