Disiplinler Arası Koordinasyon ve Süperpoze Çalışması

Bir binanın aynı noktasında kiriş, havalandırma kanalı, yangın borusu ve kablo tavası yer almak zorunda kalabilir. Her disiplinin projesi kendi içinde doğru olsa bile, bu elemanlar bir araya geldiğinde birbirine çarpabilir. Süperpoze çalışması, projeleri üst üste getirerek bu çakışmaları sahaya çıkmadan bulmayı amaçlar.

Süperpoze Nedir?

Süperpoze, farklı disiplinlere ait projelerin aynı koordinat sisteminde, aynı ölçekte ve aynı kotlarda birleştirilmesidir. Geleneksel yöntemde paftalar katmanlar halinde üst üste bindirilir; günümüzde ise çoğunlukla üç boyutlu modeller üzerinde otomatik çakışma kontrolü yapılır.

Hangi Çakışmalar Aranır?

• Fiziksel çakışmalar: Kanal ile kirişin, boru ile kolonun aynı yeri işgal etmesi.
• Boşluk çakışmaları: Bakım ve montaj için gereken boşlukların başka bir elemanla kapanması.
• Kot çakışmaları: Asma tavan yüksekliğinin tesisat katmanlarına yetmemesi.
• Geçiş çakışmaları: Döşeme ve perde geçişlerinin statik projede gösterilmemesi.
• Mimari çakışmalar: Kapı açılımlarının, şaft kapaklarının veya ekipmanların mimari yerleşimle uyuşmaması.

Çalışmanın Adımları

1. Ortak altlık: Tüm projeler aynı aks sistemi, kot referansı ve revizyon seviyesine getirilir.
2. Kritik bölgelerin belirlenmesi: Koridorlar, şaftlar, teknik hacimler ve asma tavanlar öncelikli incelenir.
3. Katmanlı kontrol: Statik eleman, büyük kanallar, borular ve kablo tavaları sırasıyla yerleştirilir; çakışmalar işaretlenir.
4. Çakışma raporu: Her çakışma yeri, ilgili disiplinler ve önerilen çözümle kayıt altına alınır.
5. Koordinasyon toplantıları: Müelliflerle çözümler karara bağlanır, revize projeler yeniden kontrol edilir.

Tesisat Güzergâhı Planlaması

Çakışmaların çoğu, tesisatların yükseklik sırasının baştan belirlenmemesinden kaynaklanır. Genel bir yaklaşım olarak eğimle çalışan atık su boruları ve büyük havalandırma kanalları önce yerleştirilir; esnekliği daha yüksek olan basınçlı borular ve kablo tavaları bunlara göre konumlandırılır. Bu sıralamanın koridor kesitleriyle birlikte projelere işlenmesi, sahada ekiplerin aynı alanda birbirini beklemesini önler.

Sahaya Etkisi

İyi yapılmış bir süperpoze çalışması:

• Sahada kırım ve yeniden imalatı azaltır
• Betonarmeye bırakılacak boşlukların döküm öncesi doğru yerleştirilmesini sağlar
• Asma tavan ve şaft ölçülerinin gerçekçi belirlenmesini sağlar
• Tesisat ekiplerinin montaj sırasını netleştirir

Sahadaki tesisat koordinasyonunun ayrıntılarını mekanik ve elektrik tesisat koordinasyonu sayfamızda bulabilirsiniz.

Model Tabanlı Koordinasyon

Üç boyutlu bilgi modelleme (BIM) araçları, çakışma kontrolünü otomatik hale getirir; ancak sonucun kalitesi modelin doğruluğuna bağlıdır. Modelde eksik bırakılan askı sistemleri, yalıtım kalınlıkları veya bakım boşlukları, kâğıt üzerinde temiz görünen ama sahada uygulanamayan bir koordinasyon üretir. Bu yüzden model tabanlı çalışmalarda da hangi elemanların hangi ayrıntı düzeyinde modelleneceği baştan belirlenmeli, raporlanan çakışmalar mühendislik gözüyle süzülmelidir. Yüzlerce otomatik uyarının içinden gerçekten sahayı etkileyenleri ayıklamak, koordinasyon ekibinin asıl katkısıdır.

Sonuç

Süperpoze, tasarım ile yapım arasındaki en önemli köprülerden biridir. STDA İnşaat; terminal binası, veri merkezi ve karma projelerde edindiği deneyimle disiplinler arası koordinasyonu ve süperpoze çalışmalarını proje yönetimi hizmetleri kapsamında yürütür.