İnşaat All Risk (CAR) Sigortası Neyi Kapsar?

Bir inşaat projesi, tamamlanana kadar yangın, sel, deprem, hırsızlık, kaza ve üçüncü kişilere verilebilecek zararlar gibi pek çok riske açıktır. Bu risklerin önemli bir bölümü, inşaat all risk (Contractors' All Risks, CAR) sigortasıyla güvenceye alınır. Çoğu inşaat sözleşmesi bu sigortayı zorunlu tutar; ancak poliçenin kapsamı, muafiyetleri ve teminat tutarları dikkatle incelenmezse, hasar anında beklenen koruma sağlanmayabilir.

İnşaat All Risk Sigortası Neleri Kapsar?

Poliçeler sigortacıya ve sözleşmeye göre değişmekle birlikte genellikle şu bölümlerden oluşur:

1. Maddi zararlar (yapı ve işler): Sözleşme konusu işin, şantiyedeki malzemelerin ve geçici yapıların ani ve beklenmedik fiziksel zararları.
2. Üçüncü şahıs sorumluluğu: İnşaat faaliyetleri nedeniyle üçüncü kişilere verilen bedeni ve maddi zararlar.
3. Ek teminatlar: Deprem ve doğal afetler, enkaz kaldırma masrafları, şantiye makineleri, mevcut yapılar, işveren malları gibi poliçeye eklenebilen teminatlar.

Genellikle Kapsam Dışında Kalanlar

• Tasarım hatası, hatalı malzeme veya kötü işçiliğin kendisi (bazı poliçelerde sonuç zararları ek teminatla kapsanabilir)
• Aşınma, yıpranma, korozyon gibi kademeli oluşan zararlar
• Gecikme, ceza ve kâr kayıpları
• Kasıtlı hareketler ve ihmal
• Poliçede açıkça hariç tutulan riskler

Kapsam ve istisnalar her poliçede farklıdır; kesin bilgi için poliçe şartları ve sigorta uzmanının görüşü esas alınmalıdır.

Poliçede Dikkat Edilecek Noktalar

• Sigorta bedeli: Sözleşme bedeli ve olası revizyonlarla uyumlu olmalı; eksik sigorta, hasar ödemesini orantılı olarak düşürebilir.
• Sigortalılar: İşveren, yüklenici ve taşeronların poliçede birlikte yer alıp almadığı.
• Süre: Yapım süresi, olası süre uzatımları ve garanti (bakım) dönemi teminatı.
• Muafiyetler: Her hasarda sigortalının üstleneceği tutar.
• Deprem ve sel teminatları: Bölgenin risk düzeyine göre limitler.
• Üçüncü şahıs limitleri: Komşu yapılar ve yoğun çevrede yeterli limit.

Hasar Anında Yapılacaklar

1. Can güvenliği ve hasarın büyümesini önleyici tedbirler alınır.
2. Sigorta şirketine poliçede belirtilen süre içinde bildirim yapılır.
3. Hasar yeri, eksper incelemesine kadar mümkün olduğunca korunur; fotoğraf ve tutanaklarla kayıt altına alınır.
4. Hasar maliyetleri ayrı bir kodla takip edilir; onarım için eksper onayı beklenir.

Hasar kayıtlarının günlük tutulması, şantiye defteri ve tutanaklarla desteklenmesi tazminat sürecini hızlandırır.

Sözleşme ile İlişkisi

Sigortayı kimin yaptıracağı, minimum teminat tutarları ve poliçede yer alması gereken taraflar genellikle sözleşmede düzenlenir. Sigorta yükümlülüklerinin sözleşmeyle uyumu, işe başlamadan önce kontrol edilmelidir; bkz. inşaat sözleşmelerinde kritik maddeler. Sigorta, risk yönetiminin yalnızca bir parçasıdır; bkz. risk kaydı ve risk matrisi.

Sigorta Bedeli Nasıl Belirlenir?

Maddi zararlar bölümünde sigorta bedeli genellikle sözleşme bedeline, işveren tarafından sağlanan malzeme ve ekipmanların değeri eklenerek belirlenir. Proje süresince iş artışları ve fiyat farklarıyla sözleşme bedeli yükseldiğinde poliçenin de güncellenmesi gerekir. Üçüncü şahıs sorumluluk limiti ise şantiyenin çevresine, komşu yapıların durumuna ve yapılan işin riskine göre belirlenmelidir.

Sık Yapılan Hatalar

• Poliçeyi okumadan, yalnızca sözleşme şartını karşılamak için yaptırmak
• Sözleşme bedeli arttığında sigorta bedelini güncellememek
• Taşeronları poliçe kapsamına almamak
• Hasar bildirimini geciktirmek

Sonuç

İnşaat all risk sigortası, yapım sürecindeki beklenmedik zararlara karşı önemli bir güvencedir; ancak koruma, poliçenin doğru kurgulanmasına bağlıdır. Kapsam, bedel ve süre dikkatle belirlenmeli, hasar süreci planlı yürütülmelidir. STDA İnşaat, sözleşme ve risk yönetimi süreçlerinde proje yönetimi hizmeti verir.