Yıkım Öncesi Hazırlık ve Yıkım Ruhsatı

Eski bir binanın yıkımı, ilk bakışta iş makinesinin yapıyı devirmesinden ibaret görünür. Gerçekte yıkımın ne zaman ve nasıl başlayabileceği; tahliyenin tamamlanmasına, abonelik ve altyapı bağlantılarının kesilmesine, yıkım ruhsatına, komşu yapıların korunmasına ve atıkların yönetimine bağlıdır. Yıkım öncesi hazırlık eksik yapıldığında; komşu binaya hasar, işçi kazası, idari para cezası ve yeniden yapım sürecinde aylarca gecikme ortaya çıkabilir. Bu yazıda yıkımdan önce tamamlanması gereken adımları özetliyoruz.

Yıkım Öncesi Hazırlık Neden Önemlidir?

• Yıkım, yapı işleri içinde ölüm ve yaralanma riski yüksek faaliyetlerden biridir.
• Komşu yapılar, altyapı hatları ve yoldaki yayalar yıkımdan doğrudan etkilenir.
• Binada kalan abonelikler, tahliye edilmemiş kullanıcılar veya bilinmeyen tehlikeli maddeler işi durdurabilir.
• Yıkım sonrası yeniden yapım için gereken kayıtlar (tapu, imar, ruhsat) yıkım işlemleriyle bağlantılıdır.

Yıkım Öncesi Hazırlık Kontrol Listesi

Hukuki ve idari işlemler

• Riskli yapı kapsamında ise rapor kesinleşmiş ve yıkım için kanunda öngörülen süreçler tamamlanmış mı? Bkz. riskli yapı tespiti ve kentsel dönüşümde kat malikleri kararı.
• Yıkım ruhsatı veya izni, ilgili belediyeden alındı mı? Gerekli belgeler ve başvuru usulü idareye göre değiştiğinden güncel talimatlar kontrol edilmelidir.
• Yıkımı yapacak müteahhit ve yetki belgeleri, sigorta ve sözleşme tamam mı?
• Komşu parsel sahiplerine bilgilendirme ve gerekiyorsa yıkım öncesi durum tespiti yapıldı mı?

Tahliye ve abonelikler

• Tüm bağımsız bölümler boşaltıldı, kullanıcılar tahliye edildi mi?
• Elektrik, su, doğalgaz, telefon ve internet abonelikleri kapatıldı; sayaçlar ilgili kurumlarca söküldü mü?
• Doğalgaz ve elektrik hatları kurum tarafından güvenli şekilde kesildi mi?

Teknik inceleme

• Binanın taşıyıcı sistemi, ekleme veya sonradan yapılmış değişiklikler yıkım yöntemi için incelendi mi?
• Asbest, kurşunlu boya, yağ ve kimyasal artıkları gibi tehlikeli maddeler tespit edildi mi? Asbest içeren yapılarda asbestle çalışmaya ilişkin yönetmelik hükümleri uygulanır; gerekirse yetkili firmalara söküm yaptırılır.
• Komşu binalar, istinat yapıları ve altyapı hatlarının mevcut durumu fotoğraf ve ölçümle kayda alındı mı?

Yıkım planı ve güvenlik

• Yıkım yöntemi (mekanik, kontrollü söküm, kademeli) ve sırası bir yıkım planıyla tanımlandı mı? Yöntem ve iş güvenliği için kontrollü yıkım ve söküm rehberimize bakabilirsiniz.
• Çevre koruması (çit, kaplama, toz için su püskürtme, gürültü ve titreşim önlemleri) planlandı mı?
• Yıkım alanına giriş kontrolü, yaya ve araç yönlendirmesi, acil durum planı hazır mı? Bkz. şantiyede acil durum planı.
• Çalışanların eğitimi, KKD ve yıkıma uygun makineler hazır mı?

Atık yönetimi

• İnşaat ve yıkıntı atıklarının ayrıştırılması, taşınması ve döküm yeri planlandı mı? Atıkların yönetimi için ilgili atık ve hafriyat mevzuatı geçerlidir.
• Geri kazanılabilir malzemeler (demir, beton, kalıntı malzemeler) için ayrıştırma yöntemi belirlendi mi? Bkz. şantiyede atık ve çevre yönetimi.

Yıkımdan Sonraki Adımlar

Yıkım tamamlandığında enkaz kaldırılır, alan düzlenir ve gerekirse yıkım sonrası tutanaklar hazırlanır. Tapu ve imar kayıtlarının güncellenmesi, yeni yapı ruhsatı ve zemin etüdü gibi sonraki adımlar proje takvimine işlenmelidir; bkz. zemin etüdü. Komşu yapıların izlenmesi, yıkım sonrası da bir süre sürdürülebilir.

Sık Yapılan Hatalar

• Abonelikleri kapattırmadan yıkıma başlamak
• Yıkım ruhsatını veya iznini yıkım başladıktan sonra aramak
• Asbest veya tehlikeli madde taramasını atlamak
• Komşu yapıların durumunu yıkım öncesinde kayıt altına almamak
• Toz, gürültü ve titreşim önlemlerini ihmal etmek
• Atıkları ayrıştırmadan ve belgelendirmeden dökmek

Sonuç

Yıkım öncesi hazırlık; hukuki izinlerin, tahliyenin, tehlikeli madde taramasının, yıkım planının ve atık yönetiminin tamamlanmasıyla güvenli bir yıkımın zeminini oluşturur. Eksiksiz bir hazırlık, hem işçi ve komşu güvenliğini korur hem de yeniden yapım sürecinin zamanında başlamasını sağlar. STDA İnşaat, kentsel dönüşüm projelerinde yıkım hazırlığı, kontrollü söküm ve yeniden yapım süreçlerinin koordinasyonunu yürütür; ayrıntılar için hizmetlerimiz sayfasını ziyaret edebilirsiniz.