Doğrama Sistemleri: Alüminyum, PVC ve Ahşap

Doğramalar; pencere, kapı, vitrin ve balkon kapılarının kasa, kanat ve camlarından oluşan sistemlerdir. Bir yapının ısı kaybının önemli bir kısmı doğramalardan olur; su ve hava sızdırmazlığı, ses yalıtımı ve güvenlik de büyük ölçüde doğrama seçimine ve montajına bağlıdır. Bu rehberde alüminyum, PVC ve ahşap doğrama sistemlerini, yalıtım camlarını ve doğru montajın detaylarını özetliyoruz.

Ölçü birimleri

Alüminyum ve PVC doğrama kg veya m² · Cam m² · Aksesuar adet

Temel standartlar

TS EN 14351-1 · TS EN 12608 · TS EN 1279 · TS 825

Kritik kontrol

Boşluk ölçüsü, montaj derzi, su yalıtım bantları, denizlik

Ana maliyet kalemleri

Profil, cam, aksesuar, montaj ve yalıtım malzemeleri

Tanım ve Kapsam

Doğrama imalatı; pencere ve kapı sistemlerinin profil seçimi, imalat çizimleri, atölyede üretimi, cam ve aksesuarların takılması, sahada montajı ve çevre yalıtımını kapsar. Büyük cam yüzeyli giydirme cepheler cephe kaplama sistemleri grubundadır; iç kapılar ve yangın kapıları ise genellikle ayrı iş paketleri olarak ele alınır.

Doğrama ölçüleri duvar örgüsü tamamlandıktan sonra yerinden alınır; montaj, ısı yalıtımı ve sıva işleriyle birlikte planlanır.

Projelendirme Esasları

• Isıl performans: Doğramanın toplam ısıl geçirgenliği; profil, cam ve ara boşluk çıtasının birlikte performansıyla belirlenir. Hedef değerler TS 825 ve enerji performansı gereksinimlerine göre seçilir.
• Hava, su ve rüzgâr dayanımı: Yapı yüksekliği ve konumuna göre doğramanın hava geçirgenliği, su sızdırmazlığı ve rüzgâr yükü dayanım sınıfları belirlenir (TS EN 14351-1).
• Ses yalıtımı: Gürültülü bölgelerde lamine ve farklı kalınlıkta camlı yalıtım camları tercih edilir.
• Güvenlik: Zemin katlar ve vitrinlerde lamine cam ve güvenlik aksesuarları; düşme riski olan yerlerde korkuluk veya emniyet camı.
• Kullanım ve bakım: Açılım tipi (çarpma, vasistas, sürme), temizlik erişimi ve aksesuar dayanımı.
• Yangın ve kaçış: Kaçış yollarındaki kapıların açılım yönü ve donanımı yönetmeliğe uygun seçilir.

Proje Detayları

• Montaj derzi: Kasa ile duvar arasında iç tarafta buhar kesici, ortada ısı yalıtımı, dış tarafta su geçirmez fakat buhar geçiren bant; köpük tek başına yeterli değildir.
• Denizlik: Dışa doğru eğimli, uçlarında yan kapaklı ve damlalıklı denizlik.
• Mantolama birleşimi: Yalıtımın kasa üzerine bindirilmesi ve söve profilleri.
• Ankraj: Kasanın duvara dübel veya montaj kulağıyla belirli aralıklarla sabitlenmesi.
• Eşik: Balkon ve dış kapılarda su tahliyeli, engelsiz erişime uygun eşikler.
• Panjur ve sineklik kutuları: Isı köprüsü oluşturmayacak şekilde yalıtımlı kutular.

Sistemler

• Isı yalıtımlı alüminyum doğrama: Profil içinde poliamid ısı köprüsü kesici bulunan sistemler; dayanıklı, ince profilli ve büyük açıklıklara uygun.
• Yalıtımsız alüminyum doğrama: İç mekân bölmeleri ve ısıtılmayan alanlar için.
• PVC doğrama: Çok odacıklı sert PVC profiller, içinde çelik takviye; ısı yalıtımı iyi ve ekonomik.
• Ahşap ve ahşap-alüminyum doğrama: İç yüzde ahşabın sıcaklığı, dış yüzde alüminyum koruma; prestijli konut ve otel projelerinde.
• Sürme ve katlanır sistemler: Geniş açıklıklı balkon ve teras geçişleri.
• Otomatik ve döner kapılar: Ticari giriş ve lobilerde.

Malzeme Çeşitleri ve Sınıfları

• Alüminyum profiller: Genellikle 6060/6063 alaşımlar; yüzey işlemi olarak eloksal veya elektrostatik toz boya. Isı köprüsü kesici genişliği ısıl performansı belirler.
• PVC profiller: TS EN 12608'e göre sınıflandırılır; et kalınlığı, oda sayısı ve takviye çeliği kalitenin göstergesidir.
• Yalıtım camları: TS EN 1279; çift veya üçlü cam, düşük emisyonlu (Low-E) kaplama, argon dolgu ve sıcak kenar ara çıtası performansı artırır.
• Emniyet camları: Temperli ve lamine camlar; düşme ve kırılma riski olan yerlerde.
• Aksesuarlar: Menteşe, kol, kilit ve çok noktalı kilitleme sistemleri; doğramanın ömrünü belirler.
• Contalar: EPDM contalar hava ve su sızdırmazlığı sağlar.

Karşılaştırma Tabloları

Kriter	Isı yalıtımlı alüminyum	PVC	Ahşap / ahşap-alüminyum
Isı yalıtımı	İyi (kesiciye bağlı)	Çok iyi	İyi-çok iyi
Dayanım ve büyük açıklık	Çok iyi	Orta	İyi
Profil inceliği	İnce	Kalın	Orta
Bakım	Düşük	Düşük	Orta (ahşap yüzey)
Renk ve yüzey seçeneği	Çok geniş	Sınırlı-orta	Doğal görünüm
Maliyet	Orta-yüksek	Düşük-orta	Yüksek

Cam tipi	Isı yalıtımı	Ses yalıtımı	Güvenlik
Çift cam (standart)	Orta	Orta	Düşük
Çift cam, Low-E + argon	İyi	Orta	Düşük
Üçlü cam, Low-E	Çok iyi	İyi	Düşük
Lamine camlı yalıtım camı	İyi	Çok iyi	Yüksek

Uygulama Adımları

1. Sistem onayıProfil, cam ve aksesuar numuneleri
2. Ölçü alımıBoşlukların yerinden ölçülmesi
3. İmalat çizimiPencere listesi ve detaylar
4. Atölye imalatıKesim, birleştirme, aksesuar
5. Kasa montajıTeraz, şakül ve ankraj
6. Derz yalıtımıBantlar ve yalıtım dolgusu
7. Cam ve kanatCam takma, kanat ayarı
8. Son kontrolAyar, sızdırmazlık, koruma

1. Profil sistemi, cam ve aksesuarlar numune ve teknik belgelerle onaylanır.
2. Doğrama boşlukları duvar örgüsü sonrası yerinden ölçülür; tolerans dışı boşluklar düzeltilir.
3. Pencere listesi ve imalat çizimleri hazırlanır ve onaylanır.
4. Doğramalar atölyede üretilir; aksesuarlar takılır.
5. Kasalar terazisinde ve şakülünde monte edilir, duvara sabitlenir.
6. Montaj derzi bantlar ve yalıtım malzemesiyle doldurulur; denizlikler takılır.
7. Camlar takılır, kanatlar ayarlanır.
8. Sızdırmazlık ve çalışma kontrolleri yapılır; doğramalar ince işler süresince korunur.

Kontrol Noktaları ve Test Planı

Aşama	Kontrol	Kayıt
Numune ve belgeler	Profil kesiti, cam yapısı, performans belgeleri	Malzeme onay formu
Ölçü alımı	Boşluk ölçüleri ve toleranslar	Ölçü tutanağı
Atölye	Birleşim kalitesi, aksesuar, cam etiketleri	Kontrol formu
Montaj	Teraz, şakül, ankraj aralıkları, derz bantları	Montaj kontrol formu
Sızdırmazlık	Gerekirse sahada su püskürtme testi	Test tutanağı
Teslim	Kanat ayarı, kilitleme, yüzey hasarı	Teslim tutanağı

Metraj ve Ölçüm Kuralları

• Alüminyum ve PVC doğrama: Kamu birim fiyatlarında profil ağırlığı (kg) üzerinden; özel sektörde çoğunlukla doğrama alanı (m²) veya adet üzerinden ölçülür. Hangi esasın kullanılacağı sözleşmede belirtilmelidir.
• Cam: Görünen veya imalat ölçüsü üzerinden m² olarak; minimum alan kuralları tanımlanır.
• Aksesuar: Birim fiyata dahil veya adet olarak ayrı kalem.
• Denizlik, söve ve montaj yalıtımı: Metre olarak ayrı kalem olabilir.

Birim Fiyat Analizi ve Fiyat Mertebeleri

Birim Fiyat Aralıkları (USD, KDV Hariç)

Aralıklar, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın Eylül 2026 inşaat birim fiyat listesindeki (yayım: 3 Eylül 2026) değerlerin, yayım tarihinden bir ay önceki TCMB döviz satış kuruyla (3 Ağustos 2026: 1 USD = 47,5352 TL) dolara çevrilmesi ve %20–%50 eklenmesiyle hesaplanmıştır. Bakanlık birim fiyatlarına KDV ile yüklenici genel gideri ve kârı dahil değildir.

Poz	Kalem	Bakanlık (Eylül 2026)	USD karşılığı	Piyasa aralığı (+%20–50)
15.460.1006	Naturel mat eloksallı, ısı yalıtımlı alüminyum doğrama imalatı ve montajı	634,34 TL/kg	≈ 13,3 USD/kg	16–20 USD/kg + KDV
15.460.1010	Elektrostatik toz boyalı, ısı yalıtımlı alüminyum doğrama imalatı ve montajı	626,30 TL/kg	≈ 13,2 USD/kg	16–20 USD/kg + KDV

Bu pozlara cam dahil değildir; yalıtım camı ayrıca ölçülür. PVC doğrama ve yalıtım camı için güncel Bakanlık değerleri doğrulanamadığından tabloya alınmamıştır.

Fiyatlar bilgi amaçlı, yaklaşık aralıklardır ve piyasa şartlarına göre değişebilir. Gerçek fiyatı; genel giderler, konaklama ve ulaşım masrafları, teknik personel giderleri ve kâr beklentisi, teknik kadro gereksinimi, ödeme şartları ve vade, işin niteliği, fiyat farkı uygulanıp uygulanmayacağı, profil sistemi ve aksesuar kalitesi, nakliye mesafesi, alım miktarı ile alüminyum, PVC, cam ve enerji gibi emtia fiyatlarındaki dalgalanmalar etkileyebilir. Keşif ve teklif hazırlarken güncel tedarikçi ve taşeron teklifleri esas alınmalıdır.

İşçilik Verimlilikleri

İmalat	Tipik verimlilik	Not
Pencere montajı (kasa, derz yalıtımı, kanat ayarı)	1,0–2,0 adam-saat/m²	Pencere ebadı küçüldükçe m² başına süre artar
Yalıtım camı takma	0,2–0,5 adam-saat/m²	Cam ağırlığı ve kaldırma imkânına bağlı
Denizlik montajı	0,2–0,4 adam-saat/m
Atölye imalatı (alüminyum)	0,15–0,35 adam-saat/kg	Seri üretim ve otomasyona bağlı

İşçilik verimliliği; imalat şartlarına (doğrama ebadı ve tipi, tekrar sayısı, boşluk ölçülerinin düzgünlüğü), çalışma ortamına (iskele ve erişim, kat yüksekliği, hava koşulları), malzemenin zamanında ve eksiksiz sahada bulunmasına, ekibin deneyimine ve iş organizasyonuna göre önemli ölçüde değişir. Değerler planlama için yol gösterici aralıklardır.

Yaygın Marka Listesi

Aşağıdaki liste, Türkiye'de yaygın olarak kullanılan ürün ve markaları bilgilendirme amacıyla, alfabetik ve tavsiye niteliği taşımadan verir. Projede kullanılacak ürünler onaylı marka listesi ile belirlenir.

• Alüminyum doğrama sistemleri: Asaş, Cuprum, Reynaers, Schüco, Wicona
• PVC doğrama sistemleri: Egepen Deceuninck, Kömmerling, Pimapen, Rehau, Winsa
• Cam: Şişecam, Guardian Glass, Saint-Gobain Glass
• Aksesuar: Roto, Siegenia, Winkhaus

Teknik Şartname

• Profil sistemi, seri ve yüzey işlemi; ısı köprüsü kesici özellikleri
• Hava, su, rüzgâr yükü ve ısıl performans hedefleri
• Yalıtım camı yapısı (cam kalınlıkları, kaplama, gaz dolgu, ara çıta)
• Aksesuar ve kilitleme sistemleri
• Montaj derzi, bantlar, ankraj ve denizlik detayları
• Numune ve örnek pencere onayı; garanti süreleri
• Metraj ve ödeme esasları

Sık Yapılan Hatalar

• Montaj derzini yalnızca poliüretan köpükle doldurup su ve buhar bantlarını atlamak
• Denizliği eğimsiz veya yan kapaksız monte etmek
• Ölçüyü duvar örgüsünden önce projeden almak
• Takviye çeliği olmayan veya yetersiz PVC profiller kullanmak
• Doğramaları ince işler sırasında korumamak
• Mantolama ile doğrama birleşimini detaysız bırakmak

Sık Sorulan Sorular

Alüminyum mu, PVC mi?

PVC ısı yalıtımı ve maliyet açısından avantajlıdır; ısı yalıtımlı alüminyum ise daha ince profiller, büyük açıklıklar ve geniş renk seçenekleri sunar. Seçim; mimari tasarım, performans hedefi ve bütçeye göre yapılır.

Low-E Cam Ne İşe Yarar?

Düşük emisyonlu kaplama, camdan ısı kaybını azaltır. Argon gaz dolgu ve sıcak kenar ara çıtasıyla birlikte kullanıldığında yalıtım camının ısıl performansı önemli ölçüde artar.

Pencere Çevresinde Neden Su Almaya Başlar?

Çoğunlukla montaj derzindeki su yalıtım bantlarının eksikliği, eğimsiz veya yan kapaksız denizlik ve mantolama birleşiminin detaysız bırakılması nedeniyle.

Doğrama Nasıl Ölçülür?

Kamu işlerinde profil ağırlığı (kg), özel sektörde çoğunlukla alan (m²) veya adet üzerinden. Cam ve aksesuarların dahil olup olmadığı sözleşmede netleştirilmelidir.

İlgili Yazılar ve Hizmetler

• Malzeme onay süreci
• Shop drawing ve as-built proje
• Teknik şartname nasıl hazırlanır?
• Geçici kabul ve eksik listesi

STDA İnşaat, konut, otel ve ticari projelerde doğrama imalatlarının teknik seçimi, kalite kontrolü ve hakediş yönetimini yürütür. Ayrıntılar için proje yönetimi ve hizmetlerimiz sayfalarına göz atabilirsiniz.