İnce İşler: Sıva, Şap, Kaplama ve Boya

İnce işler; sıva, şap, alçı, seramik, parke, boya ve doğrama gibi yapının görünen yüzünü oluşturan imalatlardır. Çok sayıda ekibin aynı alanda art arda çalıştığı bu aşamada iş sırası, kuruma süreleri ve koruma tedbirleri, kaliteyi ve takvimi doğrudan belirler. Bu rehberde başlıca ince işleri ve aralarındaki geçişleri özetliyoruz.

Ölçü birimleri

Sıva, şap, kaplama, boya m² · Süpürgelik ve profil m

Temel standartlar

TS EN 13279 · TS EN 13813 · TS EN 12004 · TS EN 14411

Kritik kontrol

Düzlem ve eğim, ıslak hacim yalıtımı, kuruma süreleri

Ana maliyet kalemleri

Malzeme seçimi, işçilik, koruma ve temizlik

Tanım ve Kapsam

İnce işler; duvar örümü sonrası iç ve dış sıvalar, şaplar, alçı ve alçı levha işleri, asma tavanlar, seramik ve doğal taş kaplamalar, parke ve esnek döşemeler, boyalar, iç doğramalar ve vitrifiye-armatür montajlarını kapsar. Bu imalatlar, mekanik ve elektrik tesisatın kaba kısmı tamamlanıp test edildikten sonra başlar ve geçici kabul öncesindeki son aşamayı oluşturur.

Projelendirme Esasları

• Mahal listesi: Her mahal için döşeme, duvar, tavan ve süpürgelik malzemeleri ile renk ve dokular bir mahal listesinde tanımlanır; ince işlerin metrajı ve satınalması bu listeye dayanır.
• Kot ve kalınlıklar: Şap ve kaplama kalınlıkları, bitmiş döşeme kotları, kapı ve eşik detaylarıyla birlikte belirlenir.
• Islak hacimler: Su yalıtımı, süzgeç yerleri ve eğimler projede gösterilir.
• Akustik ve yangın: Yüzer şap, ses yalıtımlı alçı levha duvarlar ve yangına dayanıklı levhalar mahal gereksinimine göre seçilir.
• Derzler: Geniş alanlarda şap ve kaplama derzleri, yapı derzleriyle uyumlu yerleştirilir.

Proje Detayları

• Islak hacim yalıtımı: Duvar-döşeme birleşiminde köşe bandı, süzgeç çevresi ve tesisat geçişleri.
• Eşik ve kot geçişleri: Farklı kaplamaların birleşimi ve geçiş profilleri.
• Asma tavan: Askı sistemi, tesisat elemanları (armatür, menfez, sprinkler) ve bakım kapakları.
• Alçı levha duvarlar: Profil aralıkları, levha kat sayısı, kapı ve ağır eşya taşıyıcı takviyeleri.
• Süpürgelik, denizlik ve köşe profilleri: Darbe ve nem koruması.
• Hareket derzleri: Şap ve seramikte çevre ve alan derzleri.

Sistemler

• Sıvalar: Çimento esaslı kaba ve ince sıva, makine alçısı ile tek kat sıva, saten alçı ile son kat yüzey hazırlığı.
• Şaplar: Çimento esaslı şap, yüzer şap (ses yalıtımı üzerinde), alçı esaslı makine şapı ve kendiliğinden yayılan (self-leveling) şaplar.
• Kuru yapı sistemleri: Alçı levha bölme duvarlar, giydirme duvarlar ve asma tavanlar.
• Kaplamalar: Seramik ve porselen karo, doğal taş, laminat ve lamine parke, vinil ve esnek döşemeler.
• Boyalar: Su bazlı iç cephe boyaları, silikonlu ve akrilik dış cephe boyaları, epoksi ve özel boyalar.

Malzeme Çeşitleri ve Sınıfları

• Alçılar: Sıva alçısı, makine alçısı ve saten alçı (TS EN 13279).
• Şap malzemeleri: Dayanım ve aşınma sınıfına göre tanımlanır (TS EN 13813).
• Karo yapıştırıcıları: C1 (normal) ve C2 (geliştirilmiş) sınıfları; ek özellikler (esneklik S1/S2, kayma direnci T, uzatılmış açık süre E) ile seçilir (TS EN 12004).
• Seramik karolar: Su emme grubuna göre sınıflanır (TS EN 14411); porselen karolar düşük su emmelidir. Islak ve dış alanlarda kayma direnci önemlidir.
• Boyalar: Silinebilirlik, örtücülük ve nefes alabilirlik özellikleriyle seçilir.

Karşılaştırma Tabloları

Duvar yüzeyi	Hız	Kuruma	Dayanım	Not
Çimento esaslı sıva + saten alçı	Düşük	Uzun	Yüksek	Islak hacim ve dış cephe için çimento esaslı
Makine alçısı (tek kat)	Yüksek	Orta	Orta	Kuru iç mekânlar
Alçı levha kaplama	Yüksek	Kısa (kuru sistem)	Orta	Tesisat geçişi kolay

Döşeme kaplaması	Aşınma dayanımı	Bakım	Ses	Tipik kullanım
Porselen karo	Çok yüksek	Kolay	Sert	Islak hacim, ortak alan, ticari
Laminat / lamine parke	Orta	Orta	Orta	Konut ve ofis
Vinil (LVT)	Orta-yüksek	Kolay	İyi	Ofis, sağlık, eğitim
Doğal taş	Yüksek	Orta	Sert	Lobi ve prestij alanları

Uygulama Adımları

1. Duvar örümüDuvarlar ve tesisat kanalları
2. Kaba tesisatTamamlama ve testler
3. Sıva ve şapDüzlem, kot ve eğim kontrolü
4. Islak hacimSu yalıtımı ve su tutma testi
5. Alçı ve tavanAlçı levha, asma tavan, kasalar
6. KaplamalarSeramik, parke, taş
7. Boya ve montajBoya, armatür, vitrifiye
8. TeslimTemizlik ve eksik listesi

1. Duvar örümü tamamlanır, tesisat kanalları açılır.
2. Kaba tesisat tamamlanır ve testleri yapılır; test edilmeden kapatılmaz.
3. Sıva ve şap, kot ve düzlem kontrolüyle uygulanır; kuruma sürelerine uyulur.
4. Islak hacimlerde su yalıtımı yapılır ve su tutma testiyle doğrulanır.
5. Alçı levha duvarlar, asma tavanlar ve doğrama kasaları monte edilir.
6. Seramik, parke ve diğer kaplamalar uygulanır; bitmiş yüzeyler korunur.
7. Boya, armatür ve vitrifiye montajı yapılır.
8. İnce temizlik ve teslim öncesi kontrol; eksik listesi kapatılır.

Kontrol Noktaları ve Test Planı

Aşama	Kontrol	Kayıt
Sıva	Düzlem, şakül ve köşe kontrolü (mastar ile)	Kontrol formu
Şap	Kot, düzlem, eğim ve nem ölçümü	Kontrol formu
Islak hacim	Su yalıtımı ve su tutma testi	Test tutanağı
Seramik	Derz genişliği, düzlem, boşluk (tıklatma) kontrolü	Kontrol formu
Boya	Yüzey hazırlığı, nem, kat sayısı ve görünüş	Kontrol formu
Teslim	Mahal bazında eksik ve kusur listesi	Eksik listesi

Metraj ve Ölçüm Kuralları

• Sıva, alçı ve boya: Duvar ve tavan alanından boşluklar (sözleşmedeki esasa göre) düşülerek m².
• Şap ve döşeme kaplamaları: Net alan üzerinden m².
• Süpürgelik, denizlik ve profiller: Metre olarak.
• Alçı levha duvar ve asma tavan: m² olarak; kapı boşlukları ve takviyeler ayrıca tanımlanabilir.
• Malzemesi işverence seçilen kalemler: Malzeme bedeli ile işçilik bedelinin ayrı tanımlanması, sonradan çıkan farkları önler.

Ayrıntılar için metraj nasıl yapılır yazımıza bakabilirsiniz.

Birim Fiyat Analizi ve Fiyat Mertebeleri

Birim Fiyat Aralıkları (USD, KDV Hariç)

Aralıklar, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın Eylül 2026 inşaat birim fiyat listesindeki (yayım: 3 Eylül 2026) değerlerin, yayım tarihinden bir ay önceki TCMB döviz satış kuruyla (3 Ağustos 2026: 1 USD = 47,5352 TL) dolara çevrilmesi ve %20–%50 eklenmesiyle hesaplanmıştır. Bakanlık birim fiyatlarına KDV ile yüklenici genel gideri ve kârı dahil değildir.

Poz	Kalem	Bakanlık (Eylül 2026)	USD karşılığı	Piyasa aralığı (+%20–50)
15.275.1116	250 kg dozlu harçla kaba sıva	515,51 TL/m²	≈ 10,8 USD/m²	13–16 USD/m² + KDV
15.280.1013	Duvarlarda makine alçısı ile 20 mm tek kat sıva	585,16 TL/m²	≈ 12,3 USD/m²	15–18 USD/m² + KDV
15.280.1011	Saten alçı kaplama (ortalama 1 mm)	162,54 TL/m²	≈ 3,4 USD/m²	4,1–5,1 USD/m² + KDV
15.250.1111	2,5 cm, 400 kg dozlu şap	521,84 TL/m²	≈ 11 USD/m²	13–16 USD/m² + KDV
15.375.1052	30×30 / 33×33 cm renkli seramik yer karosu (yapıştırıcı ile)	765,71 TL/m²	≈ 16 USD/m²	19–24 USD/m² + KDV
15.380.1053	20×25 / 20×30 cm renkli seramik duvar karosu (yapıştırıcı ile)	881,71 TL/m²	≈ 18,5 USD/m²	22–28 USD/m² + KDV

Büyük ebatlı porselen karolar, doğal taş ve parke gibi kaplamalarda fiyat, seçilen malzemeye göre bu değerlerin çok üzerine çıkabilir.

Fiyatlar bilgi amaçlı, yaklaşık aralıklardır ve piyasa şartlarına göre değişebilir. Gerçek fiyatı; genel giderler, konaklama ve ulaşım masrafları, teknik personel giderleri ve kâr beklentisi, teknik kadro gereksinimi, ödeme şartları ve vade, işin niteliği, fiyat farkı uygulanıp uygulanmayacağı, malzeme seçimi ve kalitesi, nakliye mesafesi, alım miktarı ile çimento, alçı ve enerji gibi emtia fiyatlarındaki dalgalanmalar etkileyebilir. Keşif ve teklif hazırlarken güncel tedarikçi ve taşeron teklifleri esas alınmalıdır.

İşçilik Verimlilikleri

İmalat	Tipik verimlilik	Not
Makine alçısı sıva	0,25–0,45 adam-saat/m²	Makineli uygulama, düz duvar
Çimento esaslı kaba + ince sıva	0,5–0,9 adam-saat/m²	Elle uygulama
Şap (çimento esaslı)	0,2–0,35 adam-saat/m²	Pompalı uygulamada alt sınır
Seramik yer kaplaması	0,8–1,4 adam-saat/m²	Karo ebadı ve kesim yoğunluğuna bağlı
İç cephe boyası (astar + iki kat)	0,12–0,25 adam-saat/m²	Yüzey hazırlığı hariç
Alçı levha bölme duvar (çift yüz)	0,6–1,0 adam-saat/m²	Levha kat sayısına bağlı

İşçilik verimliliği; imalat şartlarına (mahal büyüklüğü ve geometrisi, karo ebadı, kesim ve detay yoğunluğu), çalışma ortamına (aynı alanda çalışan ekip sayısı, aydınlatma, sıcaklık ve nem, malzeme taşıma imkânı), malzemenin zamanında ve eksiksiz sahada bulunmasına, ekibin deneyimine ve iş organizasyonuna göre önemli ölçüde değişir. Değerler planlama için yol gösterici aralıklardır.

Yaygın Marka Listesi

Aşağıdaki liste, Türkiye'de yaygın olarak kullanılan ürün ve markaları bilgilendirme amacıyla, alfabetik ve tavsiye niteliği taşımadan verir. Projede kullanılacak ürünler onaylı marka listesi ile belirlenir.

• Alçı ve kuru yapı sistemleri: Abs Alçı, Dalsan, Knauf, Saint-Gobain Rigips
• Seramik ve vitrifiye: Çanakkale Seramik, Ege Seramik, Kale, Seranit, VitrA, Yurtbay
• Karo yapıştırıcı ve derz dolgusu: Kalekim, Mapei, Weber
• Boya: DYO, Filli Boya, Jotun, Marshall

Teknik Şartname

• Mahal listesi ve malzeme özellikleri (sınıf, ebat, renk, doku)
• Sıva ve şap kalınlıkları, toleranslar ve kuruma süreleri
• Islak hacim su yalıtımı ve test esasları
• Karo yapıştırıcı ve derz dolgusu sınıfları; derz genişlikleri
• Boya sistemleri, kat sayısı ve yüzey hazırlığı
• Numune ve örnek mahal onayı
• Koruma, temizlik ve teslim esasları; metraj ve ödeme

Sık Yapılan Hatalar

• Şap yeterince kurumadan kaplamaya geçmek
• Tesisat testleri bitmeden duvar ve şapları kapatmak
• Tamamlanmış yüzeyleri korumamak
• Islak hacimlerde su tutma testini atlamak
• Örnek mahal onayı almadan seri imalata başlamak
• İş sırasını planlamadan ekipleri aynı alana sokmak

Sık Sorulan Sorular

İnce İşlerde Doğru İş Sırası Nedir?

Genel sıra; duvar örümü, kaba tesisat ve testler, sıva ve şap, ıslak hacim yalıtımı, alçı ve asma tavan, kaplamalar, boya ve son montajlar, temizlik ve teslimdir. Projeye göre küçük farklılıklar olabilir.

Şap Üzerine Ne Zaman Kaplama Yapılabilir?

Şap, kaplama türüne uygun nem değerine düşünce. Bekleme süresi şap tipine, kalınlığa ve ortam koşullarına bağlıdır; nem ölçümüyle doğrulanmalıdır.

Örnek Mahal Neden Yapılır?

Malzeme, renk, detay ve işçilik kalitesinin seri imalattan önce işverenle birlikte onaylanması için. Sonradan çıkabilecek anlaşmazlıkları ve tekrar imalatı önler.

İnce İşler Nasıl Ölçülür?

Çoğunlukla m² üzerinden; süpürgelik, denizlik ve profiller metre olarak. Boşlukların düşülme esası sözleşmede tanımlanmalıdır.

İlgili Yazılar ve Hizmetler

• Geçici kabul ve eksik listesi
• Malzeme onay süreci
• İnşaatta kalite yönetimi
• İş değişikliği ve mukayeseli keşif

STDA İnşaat, konut ve ticari projelerde ince işlerin planlaması, ekip koordinasyonu ve teslim kontrol süreçlerini yönetir. Ayrıntılar için proje yönetimi ve hizmetlerimiz sayfalarına göz atabilirsiniz.