Kuru Yapı Sistemleri: Alçı Levha Duvar ve Asma Tavan

Kuru yapı sistemleri; metal profillerden oluşan bir iskelet ve bu iskelete vidalanan alçı levhalarla oluşturulan bölme duvarlar, giydirme duvarlar ve asma tavanlardır. Harç ve su kullanılmadığı için hızlı uygulanır, kuruma beklemez ve tesisat geçişlerine kolayca uyum sağlar. Ofis, otel, hastane, alışveriş merkezi ve konut projelerinde giderek daha fazla kullanılan bu sistemleri rehber olarak özetliyoruz.

Ölçü birimleri

Duvar ve tavan m² · Köşe ve bitiş profilleri m

Temel standartlar

TS EN 520 · TS EN 14195 · TS EN 13964 · TS EN 13501

Kritik kontrol

Profil aralıkları, levha tipi, derz ve yangın detayları

Ana maliyet kalemleri

Levha, profil, yalıtım dolgusu, derz işçiliği

Tanım ve Kapsam

Kuru yapı imalatı; alçı levha bölme duvarları, mevcut duvarların önüne yapılan giydirme (kaplama) duvarları, şaft duvarlarını, alçı levha ve modüler asma tavanları, bunların profil ve askı sistemlerini, yalıtım dolgularını, derz ve köşe işlemlerini kapsar. Boya ve son kat işleri ince işler grubundadır.

Kuru yapı işleri; duvar örgüsü ve kaba tesisat tamamlandıktan sonra başlar. Asma tavanlar, mekanik ve elektrik tesisat hatları test edilip onaylandıktan sonra kapatılmalıdır.

Projelendirme Esasları

• Yükseklik ve profil seçimi: Duvar yüksekliği arttıkça profil genişliği ve kalınlığı artırılır, aks aralığı daraltılır; sistem üreticisinin yükseklik tabloları esas alınır.
• Yangın dayanımı: Yangın kompartımanı ve kaçış yolu duvarlarında, gerekli yangın dayanım süresine göre test edilmiş sistem (levha tipi, kat sayısı, dolgu) seçilir.
• Ses yalıtımı: Daire araları, toplantı ve otel odalarında çift iskelet, çift kat levha ve mineral yün dolgu ile hedef ses yalıtım değeri sağlanır.
• Nem: Islak hacimlerde su emme oranı azaltılmış levha, yüzey su yalıtımı ve uygun derz detayı.
• Ağır yükler: Lavabo, dolap, televizyon gibi yükler için ara taşıyıcı ve takviye profilleri.
• Tavan boşluğu: Asma tavan kotu; kanal, boru, kablo tavası ve sprinkler hatlarıyla birlikte belirlenir; bakım kapakları planlanır.

Proje Detayları

• Döşeme ve tavan bağlantısı: Hareket ve sehime izin veren kayar bağlantılar.
• Kapı boşlukları: Kapı kasaları için takviyeli dikmeler ve lento profilleri.
• Köşe ve birleşimler: T ve L birleşimleri, köşe profilleri ve derz bantları.
• Yangın detayları: Tavan ve döşeme birleşimlerinde yangın durdurucu, tesisat geçişlerinde yangın manşonları.
• Dilatasyon: Yapı derzlerinden geçen duvar ve tavanlarda hareket derzi profilleri.
• Asma tavan askıları: Askı aralıkları, ana ve tali taşıyıcı profiller, armatür ve menfez yerlerinde takviye.

Sistemler

• Tek iskeletli bölme duvar: C ve U profillerden tek sıra iskelet, iki yüzde tek veya çift kat levha.
• Çift iskeletli bölme duvar: İki ayrı iskelet; yüksek ses yalıtımı ve geniş tesisat boşluğu.
• Giydirme duvar: Mevcut duvarın önünde profil iskelet veya doğrudan yapıştırma ile kaplama.
• Şaft duvarı: Tek taraftan uygulanan, yangın dayanımlı şaft kapatma sistemleri.
• Alçı levha asma tavan: Askı sistemli, derzsiz düz tavan; tek veya çift kat levha.
• Modüler (karo) asma tavan: Taşyünü, alçı veya metal karolar; tesisata kolay erişim.

Malzeme Çeşitleri ve Sınıfları

Levha tipi	Özellik	Tipik kullanım
Standart alçı levha	Genel amaçlı	Kuru iç mekânlar
Su emme oranı azaltılmış	Neme dayanıklı	Islak hacimler, mutfaklar
Yangına dayanımı artırılmış	Cam elyaf katkılı çekirdek	Yangın duvarları, şaftlar
Darbe dayanımı yüksek	Yüksek yoğunluk	Koridor, hastane, okul
Akustik (delikli) levha	Ses yutucu	Toplantı salonları, tavanlar

Alçı levhalar TS EN 520, metal profiller TS EN 14195, asma tavan sistemleri TS EN 13964 standartlarıyla tanımlanır. Yangına tepki ve yangın dayanımı sınıflandırması TS EN 13501 serisine göre yapılır. Dolgularda taş yünü veya cam yünü kullanılır.

Karşılaştırma Tabloları

Kriter	Alçı levha bölme duvar	Tuğla / gazbeton duvar
Uygulama hızı	Yüksek	Orta
Kuruma süresi	Yok	Sıva ve kuruma gerekir
Ağırlık	Çok düşük	Orta-yüksek
Tesisat geçişi	Kolay	Kanal açma gerekir
Ses yalıtımı	Sistem tasarımına bağlı, yüksek değerlere çıkabilir	Ağırlığa bağlı
Darbe dayanımı	Levha tipine bağlı	Yüksek

Asma tavan	Görünüm	Tesisata erişim	Not
Alçı levha (derzsiz)	Düz, monolitik	Bakım kapağıyla	Konut, otel, lobi
Taşyünü karo	Modüler	Çok kolay	Ofis, akustik gereksinim
Metal karo / panel	Modüler, dayanıklı	Kolay	Havalimanı, ortak alanlar

Uygulama Adımları

1. AplikasyonDuvar aksları ve tavan kotu
2. ProfilU ve C profiller, askılar
3. TesisatDuvar içi ve tavan tesisatı, test
4. Tek yüz kaplamaİlk yüz levhaları
5. DolguTaş yünü veya cam yünü
6. İkinci yüzLevhalar ve takviyeler
7. DerzBant, derz dolgusu, köşe profili
8. Son katSaten alçı, astar, boya

1. Duvar aksları ve tavan kotları işaretlenir; kapı boşlukları belirlenir.
2. Taban ve tavan U profilleri, dikmeler (C profiller) ve askı sistemleri monte edilir.
3. Duvar içi elektrik ve sıhhi tesisat yerleştirilir ve test edilir.
4. İlk yüz levhaları vidalanır; dolgu malzemesi yerleştirilir.
5. İkinci yüz levhaları vidalanır; çift kat sistemlerde derzler şaşırtılır.
6. Derz bantları, derz dolgusu ve köşe profilleri uygulanır; yüzey boyaya hazırlanır.

Kontrol Noktaları ve Test Planı

Aşama	Kontrol	Kayıt
Malzeme girişi	Levha tipi, kalınlık, profil kalınlığı, ürün belgeleri	Malzeme kabul tutanağı
İskelet	Profil aralıkları, şakül, askı aralıkları, takviyeler	Kontrol formu
Kapatma öncesi	Tesisat testleri ve yangın detayları tamam mı	Kapatma onay formu
Levha	Vida aralıkları, derz şaşırtması, kat sayısı	Kontrol formu
Derz ve yüzey	Düzlem, derz görünürlüğü, köşeler	Kontrol formu

Kapatma öncesi kontrol olmadan duvar ve tavanlar kapatılmamalıdır; bkz. test ve muayene planı.

Metraj ve Ölçüm Kuralları

• Bölme ve giydirme duvar: Sistem tipine göre m²; boşlukların düşülme esası sözleşmede belirtilir.
• Asma tavan: Tavan alanı üzerinden m²; kot farkları, perdelikler ve sarkmalar ayrı kalem olabilir.
• Köşe, bitiş ve derz profilleri: Metre olarak.
• Bakım kapakları ve takviyeler: Adet olarak.
• Yalıtım dolgusu: Sisteme dahil veya ayrı m² olarak tanımlanır.

Birim Fiyat Analizi ve Fiyat Mertebeleri

Birim Fiyat Aralıkları (USD, KDV Hariç)

Aralıklar, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın Eylül 2026 inşaat birim fiyat listesindeki (yayım: 3 Eylül 2026) değerlerin, yayım tarihinden bir ay önceki TCMB döviz satış kuruyla (3 Ağustos 2026: 1 USD = 47,5352 TL) dolara çevrilmesi ve %20–%50 eklenmesiyle hesaplanmıştır. Bakanlık birim fiyatlarına KDV ile yüklenici genel gideri ve kârı dahil değildir.

Poz	Kalem	Bakanlık (Eylül 2026)	USD karşılığı	Piyasa aralığı (+%20–50)
15.530.1370	Tek iskeletli bölme duvar, C100 profil, iki yüzde çift kat su emme oranı azaltılmış ve yangına dayanımı artırılmış levha	1.814,71 TL/m²	≈ 38 USD/m²	46–57 USD/m² + KDV
15.530.1553	Çift iskeletli bölme duvar, iki yüzde iki kat 12,5 mm yangına dayanımı artırılmış levha	2.414,56 TL/m²	≈ 51 USD/m²	61–76 USD/m² + KDV
15.530.1903	Çift iskeletli askı sistemli asma tavan, 12,5 mm tek kat yangına dayanımı artırılmış levha	1.456,76 TL/m²	≈ 31 USD/m²	37–46 USD/m² + KDV

Tek kat standart levhalı basit bölme duvarlarda fiyat bu değerlerin altında oluşur; güncel Bakanlık değeri doğrulanamadığından tabloya alınmamıştır.

Fiyatlar bilgi amaçlı, yaklaşık aralıklardır ve piyasa şartlarına göre değişebilir. Gerçek fiyatı; genel giderler, konaklama ve ulaşım masrafları, teknik personel giderleri ve kâr beklentisi, teknik kadro gereksinimi, ödeme şartları ve vade, işin niteliği, fiyat farkı uygulanıp uygulanmayacağı, nakliye mesafesi, alım miktarı, yükseklik ve detay yoğunluğu ile alçı, çelik ve enerji gibi emtia fiyatlarındaki dalgalanmalar etkileyebilir. Keşif ve teklif hazırlarken güncel tedarikçi ve taşeron teklifleri esas alınmalıdır.

İşçilik Verimlilikleri

İmalat	Tipik verimlilik	Not
Tek iskeletli bölme duvar, iki yüz tek kat	0,5–0,8 adam-saat/m²	Derz işçiliği dahil
Tek iskeletli bölme duvar, iki yüz çift kat	0,7–1,1 adam-saat/m²	Derz işçiliği dahil
Alçı levha asma tavan	0,6–1,0 adam-saat/m²	Kot farkı ve armatür boşluklarına bağlı
Modüler karo asma tavan	0,25–0,45 adam-saat/m²	Geniş ve düzgün alanlarda alt sınır

İşçilik verimliliği; imalat şartlarına (duvar ve tavan yüksekliği, boşluk, köşe ve kot farkı yoğunluğu), çalışma ortamına (iskele veya platform, diğer ekiplerle aynı alanda çalışma, aydınlatma), malzemenin zamanında ve eksiksiz sahada bulunmasına, ekibin deneyimine ve iş organizasyonuna göre önemli ölçüde değişir. Değerler planlama için yol gösterici aralıklardır.

Yaygın Marka Listesi

Aşağıdaki liste, Türkiye'de yaygın olarak kullanılan ürün ve markaları bilgilendirme amacıyla, alfabetik ve tavsiye niteliği taşımadan verir. Projede kullanılacak ürünler onaylı marka listesi ile belirlenir.

• Alçı levha ve kuru yapı sistemleri: Abs Alçı, Dalsan, Knauf, Saint-Gobain Rigips
• Modüler asma tavan: Armstrong, Knauf, Rockfon
• Yalıtım dolgusu: Izocam, Knauf Insulation, ODE, Rockwool

Teknik Şartname

• Sistem tipleri, levha türleri ve kat sayıları; profil ölçüleri ve kalınlıkları
• Yangın ve ses yalıtım gereksinimleri; test raporlu sistem şartı
• Askı ve profil aralıkları; ağır yük takviyeleri
• Derz işlemleri ve yüzey kalite seviyesi
• Kapatma öncesi kontrol ve tesisat testleri
• Bakım kapakları ve tesisat erişimi
• Metraj ve ödeme esasları

Sık Yapılan Hatalar

• Islak hacimde standart levha kullanmak
• Yangın duvarlarında sistemin parçalarını (levha, dolgu, detay) değiştirmek
• Ağır yükler için takviye profili koymamak
• Tesisat testleri bitmeden duvar ve tavanları kapatmak
• Duvarı döşemeye rijit bağlayıp sehim çatlaklarına yol açmak
• Bakım kapaklarını tesisat elemanlarına uzak yerleştirmek

Sık Sorulan Sorular

Alçı Levha Duvar Ses Geçirir mi?

Ses yalıtımı sisteme bağlıdır. Çift kat levha, mineral yün dolgu ve gerekiyorsa çift iskelet ile alçı levha duvarlar yüksek ses yalıtımı sağlayabilir.

Alçı Levha Duvar Islak Hacimde Kullanılabilir mi?

Su emme oranı azaltılmış levha, yüzey su yalıtımı ve uygun derz detaylarıyla kullanılabilir.

Alçı Levha Duvara Ağır Eşya Asılabilir mi?

Asılacak yükler projede belirlenip iskelete ara taşıyıcı ve takviye profilleri eklenirse asılabilir. Uygun dübeller kullanılmalıdır.

Kuru Yapı Sistemleri Nasıl Ölçülür?

Duvar ve tavanlar sistem tipine göre m² olarak; köşe ve bitiş profilleri metre, bakım kapakları adet olarak ölçülür.

İlgili Yazılar ve Hizmetler

• Disiplinler arası koordinasyon ve süperpoze
• Malzeme onay süreci
• Teknik şartname nasıl hazırlanır?
• İnşaatta işçilik verimliliği nasıl ölçülür?

STDA İnşaat, ofis, otel ve konut projelerinde kuru yapı imalatlarının planlaması, kalite kontrolü ve hakediş yönetimini yürütür. Ayrıntılar için proje yönetimi ve hizmetlerimiz sayfalarına göz atabilirsiniz.